مراقبت از پوست
مراقبت از مو
پوست و مو
مکمل و ویتامین ها
محصولات جنسی
مکمل ورزشی
لوازم بهداشتی
مادر و کودک
تجهیزات پزشکی
هرکس ریزش مو داشته باشد، دستکم ده نفر را میشناسد که برایش نسخه پیچیدهاند. یکی میگوید بیوتین بخور. دیگری قسم میخورد که فقط روغن نارگیل جواب داده. سومی هم معتقد است همهاش زیر سر استرس است. در داروخانه هم این سؤال را زیاد میشنویم: «بهترین قرص ریزش مو کدام است؟» جواب صادقانهاش کمی ناامیدکننده است: بستگی دارد موی شما چرا میریزد.
خبر خوب این است که در خیلی از موارد علت چیز پیچیدهای نیست. بدن یک یا چند ماده را کم دارد، مثل آهن، ویتامین D یا روی. وقتی همان کمبود جبران شود، ریزش واقعاً کم میشود. در این مطلب هم مکملهای ساده و تکمادهای را معرفی کردهایم و هم قرصهای ترکیبی مخصوص مو را، و برای هر کدام گفتهایم به درد چه کسی میخورد.
خلاصه برای کسانی که عجله دارند: اگر آزمایش دادهاید و کمبود آهن، ویتامین D یا روی دارید، بهترین مکمل برای شما همان ماده است. اگر آزمایشها سالم است و موهایتان کمی بیشتر از معمول میریزد، یک مکمل ترکیبی مو مثل هیرویت، هیرتامین یا فولیکوژن منطقیتر است. اگر ریزش ارثی است، یعنی جلوی سر یا فرق سر خالی میشود، مکمل بهتنهایی کاری از پیش نمیبرد.
اگر حوصلهٔ خواندن کل مطلب را ندارید، این جدول را ببینید و از ردیفی که به وضعیت شما نزدیکتر است شروع کنید.
| وضعیت شما | سراغ چه بروید | در دارومدیک |
|---|---|---|
| فریتین پایین، بهخصوص اگر خانم هستید و قاعدگی سنگین دارید | آهن | کپسول ففول اینترافارم |
| ویتامین D پایین در آزمایش | ویتامین D3 | دی ویژل ۱۰۰۰ دانا |
| گوشت قرمز کم میخورید یا گیاهخوارید | روی (زینک) | زینک پلاس ۱۰ یوروویتال |
| آزمایشها سالم است، مو نازک و شکننده شده و کمی بیشتر از قبل میریزد | مولتیویتامین مخصوص مو | هیرویت، هیرتامین، فولیکوژن |
| ناخنها هم میشکنند و پوست کدر شده | مکمل پوست، مو و ناخن | رجوا درمکس، کلاژن گلد |
| دو سه ماه پیش زایمان کردهاید، رژیم سخت گرفتهاید یا تب بالا داشتهاید | مولتیویتامین مو، بهعلاوهٔ آزمایش آهن | فولیکوژن |
| شقیقهها عقب رفته یا فرق سر باز شده | مکمل کافی نیست | ماینوکسیدیل یا فیناستراید، با نسخهٔ پزشک |
بیایید یک لحظه از منظر خود بدن نگاه کنیم. ریشهٔ مو یکی از پرکارترین بافتهای بدن است و سلولهایش بیوقفه تقسیم میشوند. وقتی مواد اولیه کم میآید، بدن مثل یک خانوادهٔ کمپول خرجهایش را اولویتبندی میکند. قلب و مغز اولاند و مو جزو اولین چیزهایی است که از سهمش کم میشود.
مهم است بدانید ریزش شما از کدام نوع است:
پیشنهاد ما این است که قبل از خرید هر مکملی یک آزمایش خون ساده بدهید: فریتین (ذخیرهٔ آهن، که با آهن سرم فرق دارد)، CBC، ویتامین D و TSH برای تیروئید. هزینهاش از یک قوطی مکمل کمتر است و جلوی چند ماه مصرف حدسی و بینتیجه را میگیرد.
اگر آزمایش نشان داده چه چیزی کم دارید، کار ساده است: همان را جبران کنید. مولتیویتامینهای مو از هر ماده مقدار متوسطی دارند و برای جبران یک کمبود واقعی معمولاً کافی نیستند.
راستی، شاید تعجب کنید که بیوتین در این بخش نیست. بیوتین معروفترین ویتامین مو است و در ساخت کراتین نقش دارد، اما کمبود واقعیاش خیلی کم پیش میآید. شواهد قابلاعتمادی هم نداریم که در کسی که کمبود ندارد ریزش را متوقف کند. برای همین جداگانه پیشنهادش نمیکنیم. بیشتر مکملهای ترکیبی مو بیوتین دارند و اگر یکی از آنها را بخورید، بیوتین هم به بدنتان رسیده است.
اگر بخواهیم فقط یک آزمایش را برای خانمهایی که ریزش مو دارند پیشنهاد کنیم، آن آزمایش فریتین است. فریتین ذخیرهٔ آهن بدن را نشان میدهد و ممکن است خیلی قبل از آنکه کمخونی پیدا شود پایین بیاید. در این حالت هموگلوبین هنوز سالم است، اما مو زودتر از بقیهٔ بدن واکنش نشان میدهد.
کپسول ففول اینترافارم آهن را همراه اسید فولیک دارد و آهستهرهش است، یعنی آهن را کمکم آزاد میکند. به همین دلیل معمولاً معده را کمتر از قرصهای معمولی آهن اذیت میکند. ← ترکیبات با برچسب چک شود: آهن به فرم فروس سولفات + اسید فولیک.
دو نکته را جدی بگیرید. اول اینکه آهن را بدون آزمایش نخورید، چون آهن اضافه از بدن دفع نمیشود و جمع میشود. دوم اینکه آن را با چای و قهوه و لبنیات نخورید. یک لیوان آب پرتقال کنارش جذبش را بهتر میکند.
کمتر کسی را میشناسیم که آزمایش ویتامین D داده باشد و عددش پایین نبوده باشد. کار پشت میز و کم بیرون رفتن در روز دلیلش است. ریشهٔ مو گیرندههای مخصوص ویتامین D دارد و کمبود آن با چند نوع ریزش مو، از جمله ریزش سکهای و ریزش منتشر، مرتبط است.
دی ویژل ۱۰۰۰ دانا را روزی یک کپسول، همراه غذایی که کمی چربی دارد بخورید، چون ویتامین D محلول در چربی است. اگر کمبودتان شدید است، پزشک احتمالاً دوز بالاتری تجویز میکند، مثل دی ویژل ۲۰۰۰ یا حتی بیشتر.
روی در تقسیم سلولها نقش دارد و ریشهٔ مو هم دائم در حال تقسیم است. پس طبیعی است که کمبود روی با ریزش منتشر همراه باشد. کسانی که گوشت قرمز کم میخورند بیشتر در معرض این کمبودند.
زینک پلاس ۱۰ میلیگرم یوروویتال گزینهٔ خوبی است. اگر میخواهید فرمها و دوزهای دیگر را هم ببینید، به دستهٔ زینک سر بزنید.
فقط یادتان باشد زیادهروی در روی دردسر دارد. مصرف طولانیمدت دوز بالای روی جذب مس را مختل میکند و ممکن است به کمخونی برسد. اگر یک مکمل ترکیبی مو هم میخورید، به احتمال زیاد آن هم روی دارد. پایینتر توضیح دادهایم که چطور حسابش را نگه دارید.
شواهد امگا ۳ برای ریزش مو از آهن و ویتامین D ضعیفتر است، و بهتر است این را صادقانه بگوییم. با این حال اثر ضدالتهابیاش روی پوست سر بررسی شده است. اگر ریزش موی شما با پوست سر خشک و موی کدر همراه است، یا اصلاً ماهی نمیخورید، امگا ۳ رکس دانا ارزش امتحان کردن دارد.
حالا فرض کنید آزمایش دادهاید و همهچیز نرمال است، اما موهایتان هنوز میریزد. شاید بعد از زایمان یا یک دورهٔ پراسترس شروع شده، یا مو فقط نازکتر از قبل شده. اینجا مکملهای ترکیبی منطقیترند، چون از چند ماده مقدار متوسطی را در یک قرص جمع کردهاند. همهٔ مکملهای زیر را در دستهٔ مکمل پوست، مو و ناخن هم میتوانید ببینید.
هیرتامین را داروسازی افق تولید دارو تحت لیسانس برند آمریکایی هیرتامین میسازد. اگر بخواهیم آن را در یک جمله معرفی کنیم: بیوتین زیادی دارد. هر کپسول ۶۰۰۰ میکروگرم بیوتین دارد، بهعلاوهٔ ویتامینهای گروه B، ۱۵ میلیگرم روی، سلنیوم، ویتامین C و چند عصارهٔ گیاهی مثل گزنه، دم اسب، رزماری، زردچوبه و برهمی. روزی یک کپسول همراه غذا کافی است.
اگر موهایتان نازک و شکننده شده و یک مکمل همهکاره میخواهید، هیرتامین انتخاب خوبی است. فقط یک چیز را حتماً بدانید: بیوتین با این دوز میتواند جواب بعضی آزمایشهای خون را اشتباه نشان دهد، از جمله آزمایش تیروئید. اگر قرار است آزمایش بدهید، به پزشک یا آزمایشگاه بگویید که هیرتامین میخورید. معمولاً میگویند چند روز قبلش مصرف را قطع کنید.
هیرویت را شرکت امید پارسینا دماوند تحت لیسانس برند انگلیسی Health Aid تولید میکند. چیزی که آن را از بقیه جدا میکند اسیدهای آمینهٔ گوگرددار است، یعنی متیونین و سیستئین. این دو مادهٔ خام ساخت کراتیناند، همان پروتئینی که تار مو از آن ساخته شده. کنار اینها ویتامینهای گروه B، بیوتین، روی، اینوزیتول و مقداری آهن هم دارد.
روزی یک کپسول همراه صبحانه، برای افراد بالای ۱۶ سال. چون هیرویت آهن دارد، اگر جداگانه قرص آهن هم میخورید، قبل از ترکیب کردنشان با داروساز صحبت کنید.
فولیکوژن یک مکمل ایرانی است که به نظر ما یک ویژگی دستکمگرفتهشده دارد: هر قرصش ۱۰۰۰ واحد ویتامین D3 دارد، یعنی خیلی بیشتر از بیشتر مکملهای مو. برای کسی که هم مکمل مو میخواهد و هم ویتامین D کافی ندارد، یک قرص کار دو قرص را میکند.
بقیهٔ ترکیبش این است: ۲۵۰ میلیگرم المتیونین، ۵۰ میلیگرم السیستئین، ۱۵ میلیگرم روی، بیوتین، ویتامین B5، ویتامین E، سلنیوم، مس و ۱ میلیگرم اسید فولیک. قرص آهستهرهش است و روزی یکی، ترجیحاً صبح با غذا، مصرف میشود. هر بستهٔ ۶۰ عددی دو ماه کار میکند. اسید فولیکش بالاست، پس آن را با مکمل دیگری که اسید فولیک دارد، مثل ففول یا مکملهای بارداری، بدون نظر پزشک ترکیب نکنید.
یونی زینک از بقیهٔ این فهرست سادهتر است. تمرکزش روی زینک است، یعنی ۱۵ میلیگرم زینک سولفات، همراه چند ویتامین. اگر حدس میزنید روی کم دارید اما چیزی کاملتر از یک قرص زینک خالی میخواهید، یا پوست سرتان زود چرب میشود، میتواند گزینهٔ خوبی باشد. روزی یک قرص با غذا. با قرص آهن و کلسیم چند ساعت فاصله بگذارید، چون جذب هم را کم میکنند.
رجوا درمکس برای کسانی ساخته شده که ریزش مو تنها مشکلشان نیست و ناخنهایشان هم زود میشکند و پوستشان کدر شده است. مکملی است که مو، پوست و ناخن را با هم هدف گرفته است.
کلاژن این روزها خیلی طرفدار پیدا کرده است. واقعیت این است که شواهدش برای ریزش مو ضعیفتر از ویتامینها و مواد معدنی بالاست. اما اگر به پوستتان هم اهمیت میدهید و یک مکمل میخواهید که هر دو را پوشش دهد، کلاژن گلد گزینهٔ منطقیای است. کلاژن را با بیوتین و ویتامین C ترکیب کرده، و ویتامین C همان چیزی است که بدن برای ساختن کلاژن لازم دارد.
| محصول | چه چیزی متفاوتش میکند | روزی چندتا | هر بسته چند روز | حواستان باشد |
|---|---|---|---|---|
| هیرتامین | بیوتین بالا (۶۰۰۰ mcg) و عصارهٔ گیاهی | ۱ کپسول | ۳۰ روز | قبل از آزمایش خون خبر بدهید |
| هیرویت | اسید آمینههای سازندهٔ کراتین | ۱ کپسول | ۳۰ روز | آهن دارد |
| فولیکوژن | ۱۰۰۰ واحد ویتامین D3 | ۱ قرص | ۶۰ روز | اسید فولیک بالا |
| یونی زینک | تمرکز روی زینک | ۱ قرص | ۶۰ روز | فاصله با آهن و کلسیم |
| رجوا درمکس | مو، پوست و ناخن با هم | ← از برچسب | ← | ← |
| کلاژن گلد | کلاژن بهعلاوهٔ بیوتین و ویتامین C | ← از برچسب | ← | — |
این اشتباه را زیاد میبینیم: کسی که موهایش میریزد، فکر میکند دو مکمل بهتر از یکی است. یک قرص هیرتامین، یک قرص یونی زینک، شاید یک زینک پلاس هم کنارش. مشکل این است که خیلی از این مکملها مواد مشترک دارند و جمعشان از حد مجاز بالا میزند. بعضی از همین مواد اگر زیاد مصرف شوند، خودشان باعث ریزش مو میشوند؛ مثل سلنیوم و ویتامین A.
با یک حساب ساده روشن میشود: هیرتامین، فولیکوژن و یونی زینک هر کدام ۱۵ میلیگرم روی دارند. دو تا از اینها، بهعلاوهٔ یک قرص زینک جداگانه، از سقف ۴۰ میلیگرمی که برای بزرگسالان تعیین شده بالاتر میرود. هیرتامین و فولیکوژن هر دو سلنیوم هم دارند. فولیکوژن و ففول هم هر دو اسید فولیک دارند.
پس قاعده این است: فقط یک مکمل ترکیبی مو بخورید. اگر آزمایش کمبود خاصی نشان داد، مکمل تکمادهای را با مشورت داروساز کنارش بگذارید.
اگر پدر یا مادرتان هم همین الگوی ریزش را داشتهاند، شقیقههایتان عقب رفته یا فرق سرتان پهنتر شده، احتمالاً با ریزش ارثی روبهرو هستید. هیچ مکملی در دنیا جلوی ریزش ارثی را نمیگیرد. درمانهایی که اثرشان واقعاً ثابت شده، محلول ماینوکسیدیل و برای آقایان قرص فیناستراید است، و هر دو باید با تجویز پزشک شروع شوند. مکملها میتوانند کنار این درمان باشند، اما جایش را نمیگیرند.
مراقبت موضعی هم بیاثر نیست. محصولات ضد ریزش و تقویت مو و شامپوهای ریزش مو را در دارومدیک ببینید.
اگر از کسی شنیدهاید که «بعد از دو هفته جواب گرفتم»، احتمالاً اتفاق دیگری افتاده بوده است. مو آهسته رشد میکند و حتی مکمل درست هم معمولاً سه تا شش ماه وقت میخواهد تا نتیجهاش دیده شود. اولین نشانه هم پرپشت شدن نیست، بلکه این است که موهای کمتری روی بالش و کف حمام میبینید.
اگر سه ماه مرتب مکمل خوردهاید و هیچ تغییری ندیدهاید، مکمل را عوض نکنید. بهجایش برگردید سراغ علت. احتمالاً چیزی هست که هنوز پیدا نشده است.
باردار هستید یا شیر میدهید؟ قبل از شروع هر مکملی با پزشکتان هماهنگ کنید.
بعضی ریزشها اصلاً جای امتحان کردن مکمل نیست. اگر یکی از اینها را دارید، مستقیم پیش متخصص پوست و مو بروید:
بهترین مکمل برای ریزش مو چیست؟ مکملی که کمبود واقعی بدن شما را جبران کند. اگر آزمایش کمبود آهن، ویتامین D یا روی نشان داده، همان ماده را بخورید. اگر همهچیز نرمال است، یک مکمل ترکیبی مثل هیرویت، هیرتامین یا فولیکوژن انتخاب منطقیتری است.
بهترین قرص ریزش مو برای زنان کدام است؟ در خانمها اول باید آهن را چک کرد. کمبود آهن شایعترین علت تغذیهای ریزش مو در زنان است، پس قبل از هر چیز آزمایش فریتین بدهید. اگر آهن نرمال بود، هیرویت یا فولیکوژن گزینههای خوبیاند. اگر خط فرق سرتان پهنتر شده، این میتواند ریزش ارثی باشد و بهتر است متخصص ببیند.
بهترین قرص ریزش مو برای مردان کدام است؟ بیشتر ریزش موی آقایان ارثی است. درمان اصلی آن ماینوکسیدیل و فیناستراید است و هر دو نسخه لازم دارند. هیرتامین یا یونی زینک میتوانند کنار درمان باشند، مخصوصاً اگر ریزش منتشر هم دارید.
آیا بیوتین جلوی ریزش مو را میگیرد؟ فقط اگر کمبود بیوتین داشته باشید، که کمتر پیش میآید. در کسی که کمبود ندارد، شواهد کافی وجود ندارد که بیوتین ریزش را متوقف کند.
آیا کمبود آهن باعث ریزش مو میشود؟ بله، حتی وقتی کمخونی ندارید. فریتین پایین بهتنهایی میتواند باعث ریزش منتشر شود. قبل از خرید قرص آهن آزمایش بدهید.
آیا ویتامین D برای ریزش مو مفید است؟ اگر کمبودش را دارید، که احتمالش کم هم نیست، بله؛ اصلاحش بخشی از درمان است. اما اگر عددتان نرمال است، ویتامین D اضافه کمکی به موهایتان نمیکند.
قرص ریزش مو بعد از کراتین چه بخوریم؟ بیشتر چیزی که بعد از کراتین اتفاق میافتد ریزش از ریشه نیست، بلکه شکستن تار مو از حرارت و مواد شیمیایی است. مکملهایی مثل هیرویت یا هیرتامین به محکمتر شدن موهای تازه کمک میکنند، اما شامپو و ماسک مخصوص موی کراتینه اینجا مهمترند.
میتوانم دو مکمل مو را با هم بخورم؟ بهتر است نخورید. بیشترشان روی، سلنیوم و بیوتین دارند و جمعشان ممکن است از حد مجاز بیشتر شود. یکی را انتخاب کنید و سه ماه به آن فرصت بدهید.